Home

START: Μια αρχή με επαναλαμβανόμενα ξεκινήματα

Γιάννης Μυλόπουλος

  • Behind The Cover

    Λένε πως «εν αρχή ην ο λόγος» με κάθε μήνυμα να βρίσκεται μόλις λίγα βήματα πίσω από τις λέξεις. Όταν διηγούμαστε ιστορίες, αυτόματα γινόμαστε φορείς μετάδοσης εμπειριών και αλληλεπίδρασης.

     

    Η κατανόηση της σύγχρονης επικοινωνίας προϋποθέτει την κοινωνική αρχή της παρατήρησης, βάση αίσθησης και αισθητικής αυτού του νοήματος. Η ψηφιακή – και μη – μορφή των πραγμάτων στις επιχειρήσεις, τις τέχνες, την μάθηση και τους ανθρώπους, εμπνέεται από το παράδειγμα της αφηγηματικής παραγωγής ερεθισμάτων (narrative storytelling).

     

    Το πλαίσιο σκέψης, συμπεριφοράς και εφαρμογής του FABRIKA αποτελεί πεδίο δημιουργίας μορφοποιημένης συμβουλευτικής ιδεών και κειμενογραφικής αποτύπωσης. H σύλληψη, η παραμετροποίηση αλλά και η οπτικοποίηση μιας φρέσκιας ιδέας συμβάλουν δυναμικά στον συστηματικό κορμό ενός ισχυρού περιεχομένου (content analysis).

     

    Η ρεαλιστική ικανότητα σύλληψης και κατασκευής εξατομικευμένων ιδεών περιεχομένου με αποδοτική διάρκεια είναι αποτέλεσμα καθοδήγησης και μεταφοράς δημιουργικότητας.

     

    Ο Γιάννης Μυλόπουλος βρίσκεται πίσω από την ταυτότητα του FABRIKA. Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, εργάζεται συστηματικά με κορυφαία ελληνικά και διεθνή brands. Πτυχιούχος Marketing &  Επικοινωνίας με M.B.A. στη Στρατηγική Διοίκηση και MSc στην Οργανωσιακή Αλλαγή των Οργανισμών. Σπούδασε επίσης Κοινωνιολογία. Επικεντρώθηκε στην έρευνα της ευτυχίας και της δημιουργικότητας των σύγχρονων επιχειρήσεων σε σχέση με το ψηφιακό περιεχόμενο.

     

    Διδάσκει το μάθημα Στρατηγική Επικοινωνίας σε προπτυχιακό επίπεδο στους σπουδαστές Γραφιστικής του ΑΚΤΟ. Eίναι επιστημονικός συνεργάτης και επισκέπτης καθηγητής του ΤΕΙ Θεσσαλονίκης όπου διδάσκει το μάθημα Πολιτιστικοί Οργανισμοί και Ψηφιακές Τεχνολογίες στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Διαχείριση Πληροφοριών σε Ψηφιακό Περιβάλλον» του τμήματος Βιβλιοθηκονομίας και Συστημάτων Πληροφόρησης. Σχεδιάζει και παραδίδει την ενότητα Storytelling Coaching στο fellowship πρόγραμμα START Create Cultural Change του Goethe Institut Thesssaloniki σε υποτρόφους πολιτιστικούς διαχειριστές. Σκοπός του είναι να μπορεί να δημιουργεί αποτελεσματικά tailor-made προγράμματα συνεχιζόμενης εκπαίδευσης (workshops & masterclasses) με θέμα το Creative Storytelling σε στελέχη επιχειρήσεων και εταιρειών επικοινωνίας αλλά και σε μεμονωμένους επαγγελματίες.

     

    Μελετάει, μαθαίνει, δίνει ενέργεια και φρεσκάρει διαρκώς το στυλ της δουλειάς μέσω της γραφής. Οι βραβευμένες προτάσεις του επιδιώκουν να φέρνουν νόημα ολοένα και περισσότερο στις εταιρικές συνεργασίες που αναζητούν να βελτιώνουν μια πειστική λύση στο απαιτητικό κομμάτι της κειμενογράφησης (creative copywriting).

     

    Στο προοδευτικό ταξίδι της προσαρμογής προς τη νέα δραστική αντίληψη, η αξιοποίηση της εικόνας-αλλαγής ανταποκρίνεται στη δική μας ιστορία. Ας τη γράψουμε μαζί!

    START: Μια αρχή με επαναλαμβανόμενα ξεκινήματα

    • Το ξεκίνημα συνήθως είναι κάτι παραπάνω από το ήμισυ της τελικής προσπάθειας. Στην περίπτωση που η αρχή προδιαγράφεται με πνεύμα συνοχής, συνεχή ροή δημιουργικότητας και παραγωγική διάρκεια, τότε το επιθυμητό αποτέλεσμα δε θα μπορούσε να μην έχει κάτι από… START. Το όραμα του START είναι η μεθοδολογία του ετήσιου προγράμματος υποτροφιών και ανάπτυξης δεξιοτήτων, προάγοντας και εξελίσσοντας τη σύγχρονη και πολυδιάστατη μορφή της συνεχώς εμφανιζόμενης κοινωνικoπολιτιστικής επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα. Αποστολή του είναι να εκπαιδεύει επίδοξα στελέχη πολιτιστικής διαχείρισης, σμιλεύοντας με λεπτομέρεια ένα ολιστικό σύνολο ικανοτήτων ηγεσίας με έμφαση στην αναλογική, σφαιρική, και αποτελεσματική ενσυναίσθηση της δημιουργικής οικονομίας.

       

      Η κατασκευή ηγεσίας που δομείται και αναπαράγεται με επιμονή στο εντατικό μονοετές πρόγραμμα, προσπαθεί να εμπνεύσει τα «τυχερά» φρέσκα μυαλά των νέων υποτρόφων με σκοπό να μεταδώσουν το παράδειγμα της κοινωνικής αλλαγής στον τόπο διαμονής και δραστηριοποίησης τους μέσω μιας πολιτιστικής πρωτοβουλίας. Σε μια Ελλάδα που αναμορφώνεται και προσαρμόζεται συστηματικά στις νέες προκλήσεις της παγκόσμιας δικτυακής επιχειρηματικότητας, το ψηφιακό και δικτυακό αποτύπωμα του START έρχεται με φόρα παρουσιάζοντας σε κάθε κύκλο του μια διαφορετική νεανική χώρα. Αποτέλεσμα; Η έναρξη ενός διαρκούς μοτίβου που γεννάει ρυθμό και κλιμακωτά φίλτρα ενέργειας για περαιτέρω ανακάλυψη δημιουργικότητας και διαμόρφωσης ευρηματικών αντιλήψεων.

       

      Η γλώσσα, το νόημα και το ύφος της κάθε ιδέας – αφηγήματος «μιλάει» με στόχο και άξονα αναφοράς – την εξέλιξη φορέα αλλαγής – εκπροσωπόντας την κατάληξη μιας διαφοροποιημένης ερμηνείας πραγμάτων. Αυτή, της ενδυνάμωσης στρατηγικής δημιουργικότητας. Έννοιες και λογικές – καθόλου αφηρημένες αλλά με στόχο και αντικείμενο μελέτης – όπως συνεισφορά, συνδιαμόρφωση, συνδιαλλαγή και σύμπλευση πρωτοβουλιών, εξελίσσονται από απλές τοπικές δράσεις σε ουσιαστικές τομές πρωτοβουλιών με πανελλήνιο διαπολιτισμικό αντίκτυπο προβολής και επικοινωνίας. Κόμβοι πολιτισμού, παραγωγή άμεσης συμμετοχικής κοινωνικής πολιτικής, αλλαγή νοοτροπιών στην καθημερινότητα, ρεαλιστικές εικονοκλαστικές αφηγήσεις και αρκετές εφαρμοσμένες τεχνικές διακίνησης ιστοριών – που όντως κάτι έχουν να πουν με πράξεις και όχι μόνο με λόγια – είναι μια μικρογραφία των παραδειγματικών πρακτικών ενεργητικής μάθησης μέσω ευέλικτων και παραμετροποιήσιμων σχεδιαστικών προσεγγίσεων από την εμπειρία του START.

       

      Στην ερώτηση τι είναι το START, η απάντηση έρχεται με φανερά αυξημένη τη δύναμη της αλήθειας. Ότι δηλαδή υπάρχουν νέοι επαγγελματίες εκεί έξω που μπορούν και στοχεύουν, διευκολύνοντας την κοινωνική συνοχή, τολμάνε, οραματίζονται, μεταδίδουν – δεν εγκλωβίζονται στα κοινωνικά στεγανά και προκαταλήψεις, επιδρώντας θετικά στην ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών – και απελευθερώνουν περίφημες δόσεις αυθεντικότητας και δημιουργίας, περιγράφοντας με παραγωγικό τρόπο την απόδοση επικοινωνίας μιας ιστορίας που «είδαν» και συνέλαβαν.

       

      Είναι ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα που θέτει θεμελιώδη στοιχεία, τακτικές και εργαλεία κατανόησης συνέργειας μεταξύ ανθρώπων και ομάδων, επιτελώντας ένα συγκεκριμένο έργο με ξεκάθαρο σκοπό: Την ανάπτυξη και υλοποίηση μιας καινοτόμου ιδέας σε μια πολιτιστική πρωτοβουλία που αποκτάει κλιμακωτή επιχειρηματική και δημιουργική βιωσιμότητα. Με γνώμονα την ανάπτυξη τοπικής συνεισφοράς, την κατασκευή διαλόγου κατανόησης κοινωνικοπολιτιστικών αναγκών αλλά και αισθήσεων νοημάτων με έμφαση στην καινοτομία προβληματισμού, είναι η επιδιωκόμενη συνταγή επιτυχίας για να ξεκινήσει κάποιος ενδιαφερόμενος το ταξίδι της καθοριστικής διαδρομής του START. Οι επόμενες «στάσεις» του εγχειρήματος είναι δομημένες με ισχυρή δόση αυτοπεποίθησης˙ μια δεξιότητα πάρα πολύ σημαντική στη διαμόρφωση επαγγελματικής προσωπικότητας του απόλυτου STARTER.

       

      Οι τρίτοι απόφοιτοι του START 2017/18 ενέπνευσαν με αέρα νίκης και μεταμόρφωσης στο Bazaar Ιδεών που πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης στις 28 και 29 Ιουνίου. Οι ιδέες τους δεν είχαν τον αστερισμό του κομήτη που πέρασε και δεν ακούμπησε αλλά της κατάκτησης μιας πεποίθησης, μιας σκέψης και ενός συνεχιζόμενου οράματος που αγκαλιάζεται με χαρά στο πέρασμα του. Οι πρωτοβουλίες – ιδέες, το σίγουρο είναι πως δημιουργήθηκαν για να εξαπλωθούν και να ενώσουν τους πολίτες με σκοπό την αμφίδρομη διάδραση, συμβάλλοντας δυναμικά στην προοπτική της κοινωνικής επιχειρηματικόητητας. Όμως ας αφήσουμε καλύτερα να «μιλήσουν» οι πραγματικοί πρωταγωνιστές με τις πράξεις των ιστοριών τους, παίρνοντας ένα σχετικό άρωμα από το αντικείμενο ιδεών για το οποίο εργάζονται σκληρά μαζί με την κάθε ομάδα τους.

       

      Στο φετινό START, το Smallville ενδυνάμωσε το δίκτυο πολιτών μικρών πόλεων μέσα από τα «Άτυπα Κοινωνικά Συμβούλια» με εργαλείο το θέατρο, υποκινώντας τους συμμετέχοντες να γίνουν φορείς κοινωνικής αλλαγής. Το Restory ενεργοποίησε εγκαταλελειμμένους χώρους και ιστορικά κτήρια κινητοποιώντας τις τοπικές κοινότητες με συλλογικές βιωματικές δραστηριότητες θεατρικών εργαστηρίων. Στη συνέχεια, το MoAM έφερε κοντά ανθρώπους από απομακρυσμένες γεννεές, διαφορετικούς πολιτισμούς και φάσμα σωματικών ικανοτήτων μέσω της Μουσικής του Σώματος. Το Tempo υποστηρίζει τη συμπερίληψη παιδιών με λιγότερες ευκαιρίες μέσω της ανάπτυξης και εφαρμογής καινοτόμων εκπαιδευτικών πρακτικών με εργαλεία τη μουσική και την τεχνολογία. Roots are Routes είναι το πολύ πετυχημένο όνομα μπροστά από το πρόγραμμα που δημιουγεί ερεθίσματα προσωπικής ανάπτυξης και επαγγελματικής εκπαίδευσης, σχεδιάζοντας βιωματικές διαδρομές στη φύση, την τέχνη και την παράδοση με κύριο ερέθισμα και «εργαλείο» την έμπνευση με τα χέρια.

       

      Επιπροσθέτως, το Scool στόχευσε – και τα κατάφερε περίφημα – να κάνει γνωστή την μέθοδο του eduLARP (εκπαιδευτικά παιχνίδια ρόλων) στην Ελλάδα, βρίσκοντας τρόπους εφαρμογής της στα ελληνικά σχολεία. Ένα διαφορετικό camp, το The Bee Camp, είναι μια περιβαλλοντική και κοινωνική πρωτοβουλία που σκοπεύει να φέρει τα παιδιά στη φύση δημιουργώντας ακόμα πιο «πράσινη» συνείδηση. Να και ένας χώρος που δεν πίνεις μόνο καφέ αλλά την «ψάχνεις» και λίγο περισσότερο. Ο λόγος για το Peri Viou: Ένα κοινωνικοπολιτιστικό κέντρο που ενώνει ομάδες και διαφορετικές κουλτούρες ανθρώπων κάτω από μία στέγη, λειτουργώντας ως προθάλαμος κινημάτων και τεχνών. Όταν κάποιος πετάει το φαγητό του ή σπαταλάει περισσότερα υλικά από αυτά που πραγματικά χρειάζεται, τότε το Redirect αναλαμβάνει δράση. Το αποτύπωμα της πρωτοβουλίας του έχει στόχο να επικοινωνήσει το θέμα της σπατάλης τροφίμων σε ένα ευρύτερο κοινό, ανάγοντας το απορριπτέο σε δομικό λίθο με το οποίο συλλογικά χτίζουμε ένα καλύτερο αστικό περιβάλλον. Σύμμαχοι, συνάδελφοι, συνεργάτες ή αλλιώς Partners in Fun: Μια κινητή παιδική χαρά με στοιχεία Επαυξημένης Πραγματικότητας (Augmented Reality) προσφέρει σε παιδιά κάθε πολιτισμικού υπόβαθρου την ευκαιρία να γνωριστούν και να επικοινωνήσουν μέσω του παιχνιδιού. More than a fun!

       

      Χάρη στην αντιρετροϊκή αγωγή, ένας οροθετικός μπορεί σήμερα να ζει με τον HIV, μια ζωή όπως κάθε άλλος. Επόμενος σταθμός: To Whom It May Concern . Ένας πολυεπίπεδος κόμβος αλληλεπίδρασης σε ένα έργο-ιδέα που φέρνει τον HIV ως ανθρώπινη εμπειρία στο επίκεντρο της δημόσιας προσοχής μέσα από μια συμμετοχική διαδικασία αυτοέκφρασης με ανθρώπους που ζουν με τον HIV. Ισότητα, προσβασιμότητα, συμπερίληψη. Τρείς λέξεις που χαρακτηρίζουν το Kyma Project. Το… Κύμα δημιουργεί ευκαιρίες έκφρασης και ενασχόλησης με τον σύγχρονο χορό σε άτομα με αναπηρία και περιθωριοποιημένες ομάδες. Μεγάλο ενδιαφέρον έχει το This is not a feminist project, η πολυμεσική ψηφιακή πλατφόρμα για το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον του γυναικείου κινήματος στην Ελλάδα. Η γυναικεία εμπειρία στην πιο κοινωνικοπολιτιστική και θεσμική διαμόρφωση της. Δε θα μπορούσε να αναδειχθεί καλύτερα το ιδανικό εργαλείο που προάγει τη συντροφικότητα, δίνοντας «έδαφος» στους ανθρώπους να επικοινωνήσουν, λαμβάνοντας μια γερή δόση αυτοπεποίθησης. Το Theatre of Integration ενσωματώνει και δίνει τη δυνατότητα σε ανθρώπους από όλο τον κόσμο να συναντηθούν και να δημιουργήσουν μια θεατρική παράσταση με θέμα την ίδια τη ζωή, σβήνοντας τα σύνορα, το ρατσισμό και τις προκαταλήψεις. Τελευταίο – αλλά εξίσου σημαντικό στις φετινές υποτροφίες του START – είναι το Flying Duets. Μια εξατομικευμένη πλατφόρμα που φέρνει ενεργά κοντά, ανθρώπους με ποικίλες κοινωνικές και πολιτιστικές ταυτότητες με κοινό παρανομαστή την τέχνη. Πρόκειται για μια διαδικασία ντουέτων μετασχηματιστικής μάθησης μέσω μιας διαδικασίας εποικοδομητικής κοινωνικής «όσμωσης».

       

      Ίσως είναι τα λεγόμενα «σημεία των καιρών». Μπορεί και όχι. Το σίγουρο είναι πως μια διαφορετική μορφή επιχειρηματικότητας είναι αισθητή με τη δυναμική προοπτικής εξέλιξης να μοιάζει πιο ευανάγνωστη από ποτέ. Τα μηνύματα που προβάλλονται έχουν ολιστική αισθητική δράσης και όχι μια στενή και υπεραπλουστευμένη, μονόπλευρη στόχευση του κέρδους. Αν είναι κάτι που χαρακτηρίζει τις παραπάνω ιδέες είναι η εντιμότητα, η συλλογική καθοδήγηση, η κοινωνική παραδοχή, η πολιτική βούληση που παράγεται από την πολιτεία των πολιτών και φυσικά ο αστικός πολυπολιτισμός. Ένα ακόμα κοινό στοιχείο είναι η έμμεση εμπλοκή και η θεμιτή ανταλλαγή σκέψης, στήριξης, συμπεριφοράς και στάσης τεχνογνωσίας από τον έναν πολιτιστικό διαχειριστή προς τον άλλον. Η αίσθηση συναδερφικότητας, φιλίας και βοήθειας. Ένας συναγωνισμός δίχως όρια και τέλος. Μια αρχή με επαναλαμβανόμενα ξεκινήματα χωρίς μέση, «τοίχους και ταβάνια». Δεκαπέντε φίλοι σε ένα παρεάκι που γίνεται αφετηριακό σημείο έμπνευσης εντός και εκτός συνόρων με κοινό καλό.

       

      Τη στιγμή που γίνεται αντιληπτή η φιλοσοφία και το τρίπτυχο μοντέλο (Πολιτιστική Διαχείριση, Τοπική Κοινωνία, Κοινωνική Αλλαγή) που βασίζεται η υλοποίηση ιδεών του START, είναι και η στιγμή που θα «ηχήσει» ακόμα πιο ελκυστικά η συνεχής και ανοιχτή σχέση μαζί του. H υποστήριξη των δεκαπέντε δημιουργικών Cultural Managers και των πρωτοβουλιών τους, είναι σχέση χτισίματος εμπιστοσύνης επιδιώκοντας τη διερεύνηση συνεργασίας με ιδέες και οργανωσιακές οντότητες που μπορούν και στοχεύουν πέραν της μεγιστοποίησης κεφαλαίου. Ευκαιρία για επαναπροσδιορισμό και επανασύσταση χρειαζόμαστε όλοι – ο καθένας ανάλογα τον χρόνο και το χώρο που θα το βιώσει – . Κάπου εκεί, έρχεται η ανακάλυψη της γοητείας του άυλου πνευματικού κεφαλαίου! Μια εμπεριστατωμένη συλλογιστική που θέτει τα θεμέλια και το πρίσμα για «πατήματα» υπόσχεσης μιας άλλης Ελλάδας.

       

      Μια Ελλάδα που δε βρίσκει το δρόμο της φεύγοντας στο εξωτερικό αλλά πατώντας σε βήματα εξωστρέφειας μένοντας στο εσωτερικό. Και όχι απαραίτητα στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα. Αλλά με έμφαση και πείσμα στην τόνωση πνευματικής, καλλιτεχνικής, κοινωνικής και επιχειρηματικής αποκέντρωσης. Ένας προπομπός μεταδοτικότητας και πόλος έλξης ταλέντων με ορμητήριο τη Θεσσαλονίκη για όλη τη χώρα, όπου υπάρχει αίσθημα αλληλεγγύης, συλλογικής ικανότητας και στάσης αλλαγής. Σημαντικό να αναφερθεί πως το START CREATE CULTURAL CHANGE είναι ένα πρόγραμμα του Robert Bosch Stiftung που υλοποιείται σε συνεργασία με το Goethe-Institut Thessaloniki και την Ομοσπονδιακή Ένωση Κοινωνικοπολιτιστικών Κέντρων. Επίσης υποστηρίζεται από το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση και το Ίδρυμα Μποδοσάκη.

       

      Σήμερα, πολύς κόσμος – ειδικά της δημιουργικής βιομηχανίας και της ψηφιακής οικονομίας – βασίζει το επιχειρηματικό του μοντέλο στο περιβόητο «αφήγημα». Η έννοια του Storytelling δεν είναι εντελώς καινούργια. Είναι όμως πιο πρακτική και εφαρμόσιμη από ποτέ. Την ημέρα που κλήθηκα να συνεισφέρω στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα του START με τη διδασκαλία του Storytelling Workshop, ήταν ημέρα εξέλιξης και αναθεώρησης. Μια ημέρα προστιθέμενης αξίας σε αυτό που κάνω. Δεν είναι μόνο ότι προσπάθησα να μεταφέρω το παράδειγμα του Storytelling στις δεκαπέντε μελέτες περιπτώσεων που είχα απέναντι μου. Είναι από τις φορές που λειτούργησε μπούμερανγκ. Το πνευματικό κεφάλαιο, η δύναμη της ιδέας και όλο το… STARTing point, ήταν και για μένα κάτι το εξαιρετικό. Έμαθα πολλά και συνεχίζω να μαθαίνω περισσότερα από όλους τους απόφοιτους Cultural Managers που είχα την τιμή να γνωρίσω και να δουλέψω μαζί τους. Το πλαίσιο μάθησης και (απο-μάθησης) ήταν και είναι αμφίδρομο. Ένα Storytelling με πινγκ-πονγκ challenge θα έλεγε κανείς. Δίπλα μας, μέσα μας, τριγύρω μας. Χωρίς να χάνουμε την ουσία, αλλά βρίσκοντας τα αίτια και τις αφορμές να σταθούμε και να δουλέψουμε με σύνεση δίπλα της.

       

      Ένας απτός δείκτης αποτελεσμάτων πως αν πιστέψεις σε κάτι πολύ καλό, τότε γίνεται. Αρκεί να βγεις έξω από το καβούκι της εσωστρέφειας, της πολυπλοκότητας και του αδιέξοδου «μαύρου κουτιού» που διατυμπάνιζε μέχρι πρότινος ένα άλλο… αφήγημα, πως στην Ελλάδα δε συμβαίνουν και πολλά. Να, που γίνονται πράγματα και με το παραπάνω! Από τη στιγμή που είσαι στην αρχή μην το σκέφτεσαι. Πάρε μια καλή ιδέα από το START in Action documentary film που μας ταξιδεύει στο όραμα των δεκαπέντε projects για μια καλύτερη κοινωνία. Η κρίση αξιών τελειώνει όταν εμείς αποφασίσουμε να τελειώσει, ενεργοποιώντας την εξωστρεφή και δημιουργική πλευρά του εαυτού μας. Λοιπόν, τι λες; Μήπως ήρθε ο καιρός να ξεκινήσεις τη δική σου υποδειγματική ιστορία; Θυμήσου μόνο, ότι μετά το START δεν έχει stop, παρά μόνο ανοιχτά παράθυρα για επίμονο restart. Με λίγα λόγια, η αμφισβήτηση του δεδομένου ίσως είναι η καλύτερη απάντηση για μια εικονοκλαστική ανατροφοδότηση στην επικοινωνία και στη στάση αντίληψης της ζωής. Κάτι που τελικά δουλεύει και μάλιστα πολύ αποδοτικά.